X
تبلیغات
رایتل
جمعه 2 تیر 1385

Arthur C. Clarke

 

معرفی سر آرتور سی کلارک

 

 

 

... و از آن روی که آنها، در تمامی کهکشان، هیچ چیز گرانبهاتر از خرد نیافته بودند، همه جا افشاندن بذر آن را ترغیب می کردند. آنها زارعان پهنه آسمان شدند. می کاشتند و گاه می درویدند. و گاه باید علفهای هرز را بیرحمانه وجین می کردند.

2001 - یک اودیسه فضایی

در پهنه وسیع ادبیات، نوع خاصی از نگارش وجود دارد که به نام داستانهای علمی تخیلی یا علمی - ادبی ( Science Fiction ) خوانده می شود .

این طیف از ادبیات، چنان گیراست که فیلمسازان بزرگ، آثار برتر این سبک نگارش را بصورت آثار جاویدان سینمایی بر پرده عریض جادو به نمایش گزارده اند، استادان بزرگی چون کوبریک با اثر جاویدان خود " اودیسه " که در ایران آن را با نام راز کیهان می شناسند .

آرتور سی کلارک نویسنده و متفکر انگلیسی در سال 1917 در سامرست انگلیس به دنیا آمد. در رشته فیزیک و ریاضیات از دانشگاه کینگز لندن فارغ التحصیل شد و مدال درجه یک فیزیک و ریاضیات را دریافت کرد. سپس به ریاست  مجمع بین سیارات بریتانیا منصوب شد و به عضویت  آکادمی اختر شناسان  و مجمع اختر شناسان سلتنطی  و بسیاری از سازمانهای علمی دیگر در آمد.

کلارک از علم آغاز کرد و به قلمرو ادبیات، فلسفه، اسطوره و عرفان رو آورد و با نوشتن دهها داستان علمی- تخیلی از جمله  پایان کودکی، شهر ستارگان، شنهای مارس، میعاد با راما، 2001 - یک اودیسه فضایی، زیباترین آثار علمی - ادبی را خلق کرده است .او به خاطر میعاد با راما سه جایزه هوگو، نبولا و جان کمپبل را دریافت کرد ،" 2001 - یک اودیسه فضایی " را طی سالهای 1964 تا 1968 نوشت. استنلی کوبریک، استاد بزرگ سینما، همراه با او فیلمنامه آن را نوشت و مشترکا جایزه اسکار را دریافت کردند.

کلارک می گوید : ادبیات نقش آموزشی را ایفا می کند، و هیچیک از آثار ادبی به اندازه آثار علمی نمی تواند توده وسیع مردم را با دانش نوین بشری آشنا کند.

کلارک به موجودات ذیشعور در ماورای منظومه شمسی باور دارد. او موجوداتی را توصیف می کند که قادرند خود را به انرژی و آنگاه بار دیگر به ماده تبدیل کنند. او می گوید : این اندیشه که شاید زمین دیدار کنندگانی از فضای خارج داشته است اندیشه ای کاملا معقول است و در واقع اگر این رویداد طی چند میلیارد سالی که از عمر زمین می گذرد رخ نداده باشد جای شگفتی دارد.

قالب داستانهای کلارک، بخصوص اودیسه ها، قالبی اساطیری و نمادین است، دارای ابهام و ایهامی است که تنها می تواند از ذهنی پیشرس نسبت به وقایع آینده نشئت گیرد. بیان نویسنده بر گرفته از عرفان شرقی است. اودیسه، ملهم از عرفان اساطیری، اساطیر یونان، عرفان بودیسم و هندو و حتی اسلام است. او انسان را به ماوراء ماده می برد  شیوه کلارک منحصر به فرد است، کلارک علم را در قالب اسطوره بیان می کند، اسطوره را چنان لباس علم می پوشاند که دیگر اسطوره به نظر نمی رسد. علم و نظریه های علمی را چنان می شکافد که خواننده عامی به باغ باورها می رود و عالِم به گلزار اندیشهء ژرف.

کلارک در نوشتن مقالات و کتابهای علمی توانایی فوق العاده ای دارد. او پس از جنگ جهانی دوم، طی مقاله ای با محاسبه دقیق نشان داد که اگر سه ماهواره در ارتفاع 36  کیلومتری زمین قرار گیرند، می توانند تمام سطح کره را تحت پوشش خود قرار داده و امر مخابرات از هر نقطه زمین به نقطه دیگر را به راحتی انجام دهد. این نظریه زمانی مطرح شد که موشکها حتی قادر نبودند به ارتفاعات پایین در مدار دست یا بند و اصولا پرتاب ماهواره یک رویا به شمار می رفت. اینک این مدار به افتخار او به نام مدار کلارک نام گذاری شده است.

در ایران بیشتر آثار کلارک به فارسی برگردانده شده است. من یک نسخه قدیمی از 2001 - یک اودیسه فضایی که توسط آقای هوشنگ غیاثی نژاد ترجمه و به اهتمام نشر پاسارگاد با نام راز کیهان به طبع رسیده را در کتابخانه خودم دارم، 2010 - اودیسه دو، 2061 اودیسه سه و اودیسه 3001  نیز توسط آقای دکتر رضا فاضل و با نثری شیوا و توضیحات فراوان به عنوان زیر نویس به فارسی برگردانده شده و به ترتیب توسط انتشارات سروش، نشر فاخته ونشر مرکز در سالهای 1370 ، 1372 و 1378 منتشر گردیده است .

میعاد با راما توسط آقای هرمز حبیبی اصفهانی، راما 2، باغ راما و راز راما توسط آقای دکتر ناصر بلیغ و همگی در نشر نقطه به چاپ رسیده است. در اودیسه ها شما با تخیل باور نکردنی نویسنده در غالب " تکسنگ سیاه " که با آموزش خود به آدم میمون ها، نسل در حال انقراض آنها را هدایت کرده و به پیش می راند. در فیلم راز کیهان در یک صحنه بدیع و استثنائی، کوبریک، انسان میمون نمای اولیه در حال پرتاب استخوان شکارش را نمایش می دهد که پس از آن صحنه قطع و به داخل سفینه دیسکاوری می رود، 4 میلیون سال بعد، و در انتها استحاله فرمانده بومن را با شگفت آور ترین بیان ممکن به تصویر می کشد .

" ... لحظه بی زمان گذشت ، آونگ نوسان معکوس خود را آغاز کرد، در یک اتاق تهی غوطه ور در آتش های ستاره ای مزدوج با فاصله 20 هزار سال نوری از سیاره زمین، یک طفل چشمان خود را گشود و شروع به گریستن کرد ... "

2001 - یک اودیسه فضایی


سه قانون کلارک

1 - «هرگاه دانشمندی برجسته، اما سالخورده بگوید چیزی ممکن است، به احتمال قریب به یقین درست گفته‌است. اما آنگاه که بگوید چیزی غیرممکن است، به احتمال زیاد اشتباه می‌کند.»

 2 - «تنها راه کشف محدودهٔ ممکن از غیرممکن، کمی پیشروی از ممکن به درون غیرممکن است.»

3 - «هر فناوری وقتی به حدی از پیشرفت برسد، دیگر نمی‌توان آن را از جادو تفکیک کرد.»

 

تعدادی از آثار

شن‌های مریخ (۱۹۵۱)

پایان کودکی (۱۹۵۳)

نور زمین (۱۹۵۵)

شهر و ستارگان (۱۹۵۶)

ریزش غبار ماه (۱۹۶۱)

نُه میلیارد نام خدا (۱۹۶۷) (مجموعه داستان کوتاه)

 ۲۰۰۱: اودیسه فضایی (۱۹۶۸)

میعاد با راما (۱۹۷۳)

امپراتوری زمین (۱۹۷۵)

۲۰۱۰: اودیسه دو (۱۹۸۲)

۲۰۶۱: اودیسه سه (۱۹۸۸)

راما ۲ (۱۹۸۹) (همراه با جنتری لی)

باغ راما (۱۹۹۱) (همراه با جنتری لی)

راز راما (۱۹۹۳) (همراه با جنتری لی)

 ۳۰۰۱: اودیسه نهایی (۱۹۹۷)

10 ریشتر  (همراه با مایک مک‌کوی)



Arthur C. Clarke

بنیاد آرتور سی. کلارک